خاندانى كه ما را امر به طول سجده كرده‌اند ، خود به قدرى در سجده فرو مىرفتند كه پيشانى و زانوهاى آنها پينه مىبست . امام باقر ( عليه السلام ) مىفرمايد : در مواضع سجده پدرم آثار سجده و برآمدگى و تورم نمايان بود و هر سال دو مرتبه آنها را قيچى مىكرد ، در هر مرتبه پنج ثَفِنات بود و او صاحب ثفنات ناميده مىشد . « 1 » در جاى ديگر امام باقر ( عليه السلام ) فرمود : « پدرم هرگاه نعمتى ذكر مىشد ، با آيه‌اى كه در آن سجده بود قرائت مىگرديد ، يا خداوند دفع بلا و كيد از او مىكرد ، يا از نمازش فارغ مىشد ، يا اصلاح بين دو نفر مىكرد ، در همه اينها سجده مىكرد و اثر سجود در تمام مواضع سجده‌اش نمايان بود ؛ و از اين رو او را « سجّاد » مىناميدند » . « 2 » امام سجاد ( عليه السلام ) گاهى در بيابان به سجده مىرفت و هزار مرتبه مىفرمود : « لا الهَ الّا اللّه حقّاً حقا لا إله الا اللّه تعبداًو رِقّا لا إله الله ايماناً و تصدقاً » . « 3 » اينها در مورد سجده جسمانى بود ؛ البته سجده كامل ، ضميمه شدن سجده جسمانى با سجده نفساى است . در روايتى از مولى على ( عليه السلام ) آمده : « سجود جسمانى قرار دادن اعضاء هفت‌گانه با خشوع قلب و اخلاص بر زمين است ولى سجود نفسانى فراغت و دورى قلب از امور فانى و روى آوردن با آخرين همّت به سوى امور باقى و كندن لباس كبر و خودپسندى و قطع علائق دنيوى و مزّين شدن به اخلاق نبوى ( صلى الله عليه وآله ) است » . « 4 » پس اى عزيز ! سعى كن لااقل از سجده جسمانى به معنى واقعى كه مولى فرمود محروم نشويم كه آن آب كننده وزر و و بال و گناهانى است كه بر پشت ما سنگينى مىكند . رسول گرامى ( صلى الله عليه وآله ) در خطبه‌اى كه به مناسبت ماه رمضان ايراد فرمودند ،

--> ( 1 ) . بحار الانوار ، جلد 46 ، صفحه 6 ؛ ميزان الحكمه ، جلد 4 ، صفحه 358 ( ثفنات : مواضع پينه بسته در اثر سجده ) . ( 2 ) . بحار انوار ، جلد 46 ، صفحه 6 ؛ ميزان الحكمه ، جلد 4 ، صفحه 384 . ( 3 ) . بحار الانوار ، جلد 85 ، صفحه 166 ؛ ميزان الحكمه ، جلد 4 ، ماده « سجد » . ( 4 ) . غرر الحكم مولى على ( عليه السلام ) و ميزان الحكمه ، جلد 4 ، ماده « سجد » . .